عدالت کیفری در دنیای معاصر به­معنای کنترل هدفمند و هوشمندانه جرایم و مجازات­ها در درون اجتماع بشری دارای سابقه دیرینه­ای نمی­باشد و سرمنشأ پیدایش این واژه را به تفکرات بعد از دوره­ روشنگری در تاریخ حقوق کیفری غرب نسبت داده و هدف اصلی و اساسی آن را استخراج نظام جزایی مطلوب و کارآمد به­منظور منکوب اعمال و رفتارهای مجرمانه می­دانند. این هدف در راستای هدف غایی حقوق کیفری (محو کامل جرم) می­باشد. در این راستا عدالت کیفری تغییرات و تحولات متعددی را پشت سر گذاشته است به­گونه­ای که از عدالت سزاگرایانه دوران اولیه حقوق کیفری به­اصالت سودمندی و اصلاح و درمان رسیده است. در این مقاله نگارنده با توجه به ادبیات مرتبط با حقوق کیفری و جرم­شناسی و سیاست جنایی، به­دنبال تحلیل عدالت کیفری مورد پذیرش حضرت علی(ع) در خلال خطابه­ها و نامه­ها و کلمات قصار آن بزرگوار با استناد به گوهر ارزشـمند نهج­البلاغه می­باشد.