بررسی مؤلفه‌های بهزیستی روان‌شناختی "ریف" در نهج‌البلاغه

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه بوعلی سینا

چکیده

یکی از جدیدترین شاخه­های علم روان­شناسـی که امروزه به‌عنوان موج چهارم مطرح می­باشد، روان­شناسی مثبت­گرا است که به مطالعة تجربیات انتزاعی مثبت، مانند شادی، سعادت، امید، تاب­آوری، خوش­بینی، بهزیستی روان­شناختی و ... می­پردازد. تاکنون نظریات مختلفی پیرامون بهزیستی روان­شناختی مطرح شده است که در این بین، نظریة بهزیستی روان­شناختی ریف از اهمیت به­سزایی برخوردار بوده که متشکل از شش مؤلفة خودمختاری، هدفمندی در زندگی، تسلط بر محیط، رشد شخصی، ارتباط مثبت با دیگران و پذیرش خود است. با توجه به ارتباط عمیق بین دین و سلامت روان، در این جستار تلاش بر این است که با روش توصیفی – تحلیلی، به کاوش شش مؤلفة بهزیستی روان­شناختی در سخنان حضرت علی(ع) در کتاب شریف نهج‌البلاغه پرداخته شود. برآیند این جستار حاکی از این است که نگرش امـام علی(ع) به مسائـل روان­شناختی، خصوصـاً بهزیسـتی روان­شناختی کاملاً مطابق با معیارهای شناخته‌شدة این حوزه است و کسب رضایت و آرامش در زندگی و عوامل به وجود آورندة آن‌که از اهداف مهم بهزیستی روان­شناختی بوده، مورد اهتمام آن حضرت نیز واقع شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The study of ryff's factor scale of psychological well-being in Nahj al-Balagha

نویسندگان [English]

  • rasoul fathimozafari 1
  • galavizh alizade 2
چکیده [English]

One of the most important branches of psychology which is considered today as the fourth wave is positive psychology. This particular field of positive psychology is focused on the positive study of subjective experiences, such as joy, happiness and hope, resiliency, optimism, and psychological also well-being. In this regard, many different theories have been proposed in the field of psychological well-being. In the meantime, the ryff’s theory of Psychological well-being is considered the most important of these ideas. This theory is based on six components which include: Autonomy, Personal growth, Environmental mastery, Purpose in life, Positive, relation with others, and - acceptance. Due to the deep relationship between religion and mental health, in this article by using the analytical - descriptive method, we have tried to analyze the Six Components in the Imam Ali’s words. The outcome of this article suggests that Imam Ali's Attitude (AS) towards the psychological problems, especially mental health, is strictly in accordance with recognized standards in this field. And satisfaction and peace in life and their causes as the important objective of the psychological well-being, is Imam Ali's attention.

کلیدواژه‌ها [English]

  • positive psychology
  • psychological well-being
  • Nahj al-Balagha

-         نهج­البلاغه. (1388)، ترجمه محمد دشتی. قم: انتشارات نسیم حیات.

-         بحرانی، ابن­میثم. (1420). شرح نهج­البلاغه. بیروت: منشورات دارالثقلین.

-         پورافکاری، نصرت­الله. (1373). فرهنگ جامع روان­شناسی روان­پزشکی. تهران: انتشارات فرهنگ معاصر.

-         جعفری، محمدتقی. (1376). ترجمه و تفسیر نهج­البلاغه. چاپ هفتم. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

-         ریو، جان مارشال. (1380). انگیزش و هیجان. ترجمة یحیى سیدمحمدى. تهران: نشر ویرایش.

-         سبحانی، محمد. (1382). «رمزهای موفقیت از نگاه امام علی (ع)»، ماهنامة مبلغان وابسته به حوزة علمیة قم، شمارة 47، 86-96.

-         شجاعی، محمدصادق. (1389). «مؤلفه­های اجتماعی بهداشت روانی در نهج­البلاغه با تأکید بر کار و فعالیت اقتصادی، روابط اجتماعی و کارکرد حکومت»، دوفصلنامة علمی تخصصی مطالعات اسلام و روان­شناسی، سال 4. شمارة 6، 103-121.

-         صادقی­نیری، رقیه و الهیاری­نژاد، مریم. (1392). «مثبت‌اندیشی و خوش‌بینی در نهج‌البلاغه»، فصلنامة پژوهشنامة نهج­البلاغه، دورة اول، شمارة اول، 63-74.

-         قرشی، علی­اکبر. (1385). آیینة نهج­البلاغه، تهران: انتشارات فرهنگ مکتوب.

-         مروتی، سهراب و رضایی، زهرا. (1392). «شاخص­های ارتباط مطلوب مردم با زمامدار در نهج البلاغه». فصلنامة پژوهشنامة نهج­البلاغه. دورة اول. شمارة اول، 25-37.

-         مکارم­شیرازى، ناصر. (1374).  تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الإسلامیة.

-         میکائیلی منیع، فرزانه. (1389). «بررسی ساختار عاملی مقیاس بهزیستی روان­شناختی ریف در بین دانشجویان دانشگاه ارومیه»، فصلنامةعلمیپژوهشیروانشناسیدانشگاهتبریز. سال 5. شماره‌ی ۱۸، 143-165.

-         میلانی­فر، بهروز. (1376). بهداشت روانی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

-         نیلفروشان، محمدعلى. (1363). بهداشت. تهران: حوزة معاونت امور بهداشتى وزارت بهدارى.

-          Cheng, S. & Chan, A. (2005). Measuring Psychological well–being in the Chinese. Personality and Individual Differences; 38: 1307−1316.

-          Cottingham, J. (2003). On the Meaning of Life. London: Rout ledge.

-          Diner, E., Oishi, S. & Lucas, R. E. (2003). Personality, culture, subjective wellbeing Emotional and cognitive evaluations of life. Annual Review of Psychology; 54: 340- 391.

-          Foreard, M. J. C & Seligman, M. E. P. (2012). Seeing the glass half full: A review of the causes and consequences of optimism. Critiques Psychologies, 18 (2), 107-120.

-          Gregory, R. (2004). The Oxford Companion to the Mind. Oxford University Press.

-          Lindfors, P., Berntsson, B. & Lundberg, U. (2006). Factor structure of Ryff's Psychological Well-Being Scales in Swedish female and male white collar workers. Personality and Individual Differences; 40: 1213-1222.

-          Rashid, T. & Seligman, M. E. P. (2013). Positive psychotherapy in current psychotherapies(10th Ed.). By R. J. Cursing, & D. W. Belmont. CA: Cen gage.

-          Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and SocialPsychology; 57: 1069–1081.

-          Ryff, CD & Keyes, CLM. (1995). The structure of psychological wellbeing revisited. Journal of Personality and SocialPsychology; 69: 719-727.

-          Ryff, C. D & Singer, B.H. (2006). Best news yet on the six-factor model of well-being. SocialScienceResearch; (35): 1103-1119.

-          Ryff Carol, D., Singer, BH. & Love, GD. (2004). Positive health: Connecting well-being with biology, Philosophical Transactions of the Royal Society of London. B: Bio Sci; 359: 1383-94.

-          Seligman, M. E & Mohali, C. M. (2000). Positive Psychology: An Introduction. American Psychology; (55): 5-14.

-          Snyder, C. R. & Lopez, S. (2008). Handbook of positive psychology. New York: Oxford University Press.