سبک‌شناسی لایه‌ای در «خطبه 27» نهج‌البلاغه

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه قم

2 دانش آموخته کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

چکیده

سبک­شناسی علم مطالعه­ی رفتارهای زبانی افراد است. سخنگویان زبان بنابر موقعیت­های مختلف زمانی، مکانی، سن، جنسیت و... گونه­های مختلفی از گفتار و یا نوشتار را به‌کار می­برند. یک متن ادبی، سبک و ساختاری متفاوت از سبکِ یک متن عادی و یا علمی دارد. سبک­شناسی لایه­ای با رویکرد تحلیل ادبی، متن را در پنج لایه­ی آوایی، بلاغی، نحوی، واژگانی و ایدئولوژیک بررسی می­کند و پس از تبیین هر یک از این عناصر پنج­گانه در یک اثر ادبی، بر آن است تا ویژگی­ها و مشخصه­های خاص اثر را که بستر مناسبی برای بیان اندیشه­ها، افکار و احساسات درونی مؤلف و نیز زمینه­ساز سبک شخصی وی است به نمایش گذارد.
    خطبه‌ی 27 نهج­البلاغه (خطبه جهاد) یکی از شیواترین و رساترین خطبه­های امام علی(ع) است که حضرت در آن پس از بیان ارزش جهاد، علل شکست کوفیان در برابر سپاه دشمن را یادآور شده و از ضعف و سستی آنان در رویارویی با دشمن شکوه سر می­دهد. نوع سخنان علی(ع) در نهج­البلاغه و ویژگی­های منحصر به فرد ایشان در بیان خطبه­‌ی جهاد به گونه‌ای است که به‌صورت کلام حضرت مؤلفه­های خاصی بخشیده که در سایر متون ادبی کمتر به‌چشم می­خورد. آن‌چه در این مقاله بدان پرداخته می­شود، بررسی خطبه­ی یاد شده از منظر سبک‌شناسی لایه­ای و تبیین مؤلفه­های سبکی علی(ع)، شناخت افکار، اندیشه‌ها و پس‌زمینه‌های فکری امام(ع) در ایراد خطبه جهاد است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Level Stylistics in “sermon 27” of Nahjolbalagheh

نویسندگان [English]

  • hassan megyasi 1
  • samira meghyasi 2