A Comparative Study of the Characteristics of the Self Actualized Person in Maslow’s Theory and the Components of the Perfect Human in Nahj al Balagha

Document Type : Research Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Islamic Studies Education, Farhangian University, Tehran, Iran.

2 Bsc student, Theological Education, Farhangian University, Tehran, Iran

10.22084/nahj.2026.31709.3234

Abstract

This study aims to conduct a comparative analysis of the ten characteristics of the self‑actualized person in Abraham Maslow’s hierarchy‑of‑needs theory and the components of the Perfect Human as depicted in Nahj al‑Balagha by Imam ʿAli (PBUH). The research follows a comparative and interdisciplinary approach, employing Bereday’s four‑stage model (description, interpretation, juxtaposition, and comparison). Data were extracted through systematic coding of the original sources—Maslow’s books and Nahj al‑Balagha—and organized into comparative tables. The findings reveal that both perspectives share several parallel features such as truth‑seeking, self‑awareness, independence of thought, profound psychological experiences, and empathy. However, Imam ʿAli’s (PBUH) approach interprets these traits within a divine and teleological framework grounded in an existential connection with God, whereas Maslow’s interpretation lacks a sacred dimension and approaches them mainly from a humanistic and secular standpoint. The results indicate that synthesizing humanistic psychological models with a theistic worldview offers a novel and integrative framework for presenting a more comprehensive model of human perfection—one that has not previously been elaborated in a systematic manner.

Keywords

Main Subjects

References

  • قرآن‌کریم.
  • رضایی هفتادر، حسن، نصیریان، صفر، و ریاحی مهر، باقر (1397). بررسی تحول روانی انسان از منظر معارف اسلامی با تأکید بر نهج‌البلاغه. پژوهشنامه نهج‌البلاغه، 6(22)، 19-37.
  • رضی، سید شریف (1401). نهج‌البلاغه، تهران: پیام عدالت.
  • سیاسی، علی‌اکبر (1390). نظریه‌های شخصیت یا مکاتب روان‌شناسی، تهران: دانشگاه تهران.
  • سیف، علی‌اکبر (1390). روا‌‌ن‌شناسی پرورشی نوین. تهران: دوران.
  • شاملو، سعید (1390). مکتب‌ها و نظریه‌ها در روا‌‌‌ن‌شناسی شخصیت. تهران: رشد.
  • شولتز، دوان. پی و سیدنی الن شولتز (1378). تاریخ روان‌شناسی نوین. ترجمۀ علی اکبر سیف و همکاران. تهران: دوران.
  • دبستانی، ر.‌السادات.(۱۳۹۷). بررسی ویژگی‌های انسان تکامل‌یافته از دیدگاه امام‌علی(ع) در نهج‌البلاغه و روان‌شناسی مازلو(پایان‌نامه کارشناسی ارشد).
  • طباطبایی، محمد حسین (1374). تفسیرالمیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  • فیست، جس، گریگوری جی‌فیست، تامی آن رابرتس. (1390). نظریه‌های شخصیت، ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: روان.
  • مازلو، آبراهام (1369). انگیزش و شخصیت. ترجمۀ احمد رضوانی. مشهد: آستان قدس رضوی.
  • -------- (1366). روان‌شناسی شخصیت سالم. ترجمه شیوا رویگریان. تهران: هدف.
  • -------- (1387). مذاهب، ارزش‌ها و تجربه‌های والا. ترجمه علی‌اکبر شاملو،، تهران: آگه.
  • محققی، حسین، و صحابت انور، سعید (1396). روابط اجتماعی و اخلاق از دیدگاه حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه. فصلنامه پژوهشنامه نهج‌البلاغه، 5(18)، 15-31.
  • مطهری، مرتضی (1373). انسان کامل. تهران: صدرا.
  • ----------- (1389). سیری در نهج‌البلاغه، تهران: صدرا.
  • موسوی بفرویی، 1403). واکاوی میدان‌های معنایی و هم‌آیندهای واژه «انسان» در نهج‌البلاغه: رویکرد پیکره‌بنیاد. فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه، 12(48)، 94-119.
  • میری، سیدمحمدحسین، و خادمی افضل، فضل‌الله ‌(۱۳۹۸). بررسی و نقد دیدگاه آبراهام مازلو در مورد خودشکوفایی با تأکید بر منابع اسلامی. مطالعات تطبیقی قرآن‌پژوهی، ۴(۷)، ۵۷-۷۸.
  • مروتی، سهراب، و یعقوبی، مینا ‌(۱۳۸۹). نقد و بررسی نظریة انسان‌شناسانه مازلو با رویکردی بر آیات قرآن‌کریم. مطالعات قرآن و حدیث، ۴(۱)، ۷۷-۹۲. https://doi.org/30497/quran.2011.987
  • محمدی آشنانی، علی، و همتیان نجف‌آبادی، محدثه ‌(۱۳۹۶). بررسی تطبیقی دیدگاه انسان خودشکوفا از دیدگاه قرآن‌کریم و روان‌شناسی انسان‌گرا با تأکید بر مدل آبراهام مازلو. مطالعات تطبیقی قرآن‌پژوهی، ۴(۲)، ۵۵–۸۰.
  • نسیمی، سیدعقیل و کرامتی، معصومه (1404). همگرایی حکمت‌علوی و دانش‌پزشکی و روانشناسی در ارتقای مهارت کنترل خشم: بازخوانی آموزه‌های نهج‌البلاغه و دستاوردهای پزشکی به مقوله خشم: رویکردی جامع و میان‌رشته‌ای". پژوهشنامه نهج‌البلاغه، انتشار آنلاین.
  • یعقوبی، ابوالقاسم. و عروتی موفق، اکبر. و نادری پور، حسین (1399). واکاوی مفهوم خرد و ویژگی‌های افراد خردمند در پرتو نهج‌البلاغه". پژوهشنامه نهج البلاغه، 8(32)، 121-141.
  • Maslow, A. H.(1954). Motivation and Personality. New York, NY: Harper & Row.

 

Files

Share

How to cite

Statistics