Semantic Field Analysis and Collocations of the Word "Insan" (الإنسان) in Nahj al-Balaghah: A Corpus-Based Approach

Document Type : Research Article

Author

Associate Professor, Department of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology and Islamic Studies, Meybod University, Meybod, Iran

Abstract

This corpus-based study employs a descriptive-analytical method to investigate the semantic fields and collocations of the word "Insan" (الإنسان) in Nahj al-Balaghah. The findings revealed two main semantic fields in the semantic network of this word: "existential limitations" and "inherent and acquired dignity." Collocation analysis also uncovered two clusters of positive (reason, knowledge, heart, thought, dignity) and negative (weakness, haste, greed, avarice, anger) collocates. Contrastive patterns such as reason versus desire and truth versus falsehood form the core of the anthropology of Nahj al-Balaghah. Various expressive contexts (descriptive-analytical, metaphorical, warning-glad tidings) serve as Imam Ali's rhetorical tools to influence the audience and delineate the path of human (Insan) transcendence.

Keywords

Main Subjects

References

  • ألستون، ویلیام (٢٠٠١). فلسفه زبان. ترجمة نادر جهانگیری، چ ١، مشهد: دانشگاه فردوسی.
  • ابن‌ابی‌الحدید، عبدالحمید‌بن هبه‌الله (1340). شرح نهج‌البلاغه. قم: مکتبة آیة‌الله العظمی المرعشی النجفی.
  • ابن منظور، محمد بن مکرّم (1414). لسان العرب. ط 3، بیروت: دارصادر.
  • ارانی، تقی (1330). پسیکولوژی (علم‌الروح). تهران: پیشرو.
  • باقری، مهری (1383). مقدمات زبانشناسی. چ ٧، تهران: قطره.
  • بحرانی، ابن میثم (1375). شرح نهج‌البلاغه. ترجمه محمد صادق عارف و دیگران، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.
  • پدرام، عبدالرحیم (1394). آموزه‌ها و آزموده‌های آینده پژوهی. چ 1، تهران: افق راهبردی.
  • تفتازانی، سعد الدین (١٣٧٤). شرح المختصر. طهران: دارالحکمة.
  • خویی، حبیب الله (1358). منهاج البراعه فی شرح نهج‌البلاغه. سیدابراهیم میانجی، چ 4، تهران: مکتبة الإسلامی.
  • شوشتری، محمدتقی (1376). بهج‌الصباغه فی شرح نهج‌البلاغه. چ 1. تهران: امیرکبیر.
  • صفوی، کوروش (1383). درآمدی بر معناشناسی. تهران: پژوهشکده فرهنگ و هنراسلامی.
  • فرامرز قراملکی، أحد (2013). روش شناسی متون دینی. چ 8. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
  • فدایی، غلامرضا (1395). جستارهایی در هستی شناسی و معرفت شناسی. چ 1. تهران: امیرکبیر.
  • قربانی، فهیمه، دودمان کوشکی، علی، سلیمی، علی، و احمدی، محمدنبی (1401). تحلیل رمزگان‌های زبانی در خوانش نامه 53 نهج‌البلاغه با تأکید بر رویکرد نشانه‌شناختی پی‌یر گیرو. نشریه پژوهشنامه نهج‌البلاغه، سال 10، شماره 40، 95-78. https://doi.org/22084/nahj.2023.27857.2932
  • مغنیة، محمد جواد (1979). فی ظلال نهج‌البلاغه. بیروت: دارالعلم للملایین.
  • مکارم شیرازی، ناصر (1386). پیام امام. چ 1، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
  • ملکیان، مصطفی (1379). جغرافیای دانش‌های زبانی، مجله نقد و نظر، شماره 2، 104-71.
  • الهاشمی، احمد (بی‌تا). جواهرالبلاغة. ط ۱۳. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  • Eddy, M. D. (2016). The Cognitive Unity of Calvinist Pedagogy in Enlightenment Scotland. In Reformed Churches Working Unity in Diversity: Global Historical, Theological and Ethical Perspectives (Ábrahám Kovács, Ed., pp. 46–60). Budapest: L’Harmattan.
  • Taylor, J., & Littlemore, J. (2017). A guide to cognitive linguistics (V. Farshi & N. Farshi, Trans.). Tehran: Nashr-e Noyeseye Parsi. [In Persian]
Quarterly Journal of Nahj al-Balagha Research
Volume 12, Issue 48 - Serial Number 48
February 2025
Pages 89-119

Files

Share

How to cite

Statistics