Quarterly Journal of Nahj al-Balagha Research

Quarterly Journal of Nahj al-Balagha Research

Investigating Ethical and Managerial Requirements in the Relationship Between the Ruler and Government Officials, Focusing on the third letter of Nahj ul-Balagha and the Content Analysis

Document Type : Research Article

Authors
Atefeh Bbakhtiari 1
Zahra Sarfi 2
1 Ph.D student in Department of Quranic Studies and Hadith, Faculty of Theology, Alzahra University, Tehran, Iran
2 Associate Professor in Department of Quranic Studies and Hadith, Faculty of Theology, Alzahra University, Tehran, Iran
10.22084/nahj.2026.31301.3210
Abstract
The effectiveness of government systems is rooted in several factors, with one of the key factor being attention to ethical and managerial requirements in the interactions between the ruler and the agents. With the aim of analyzing and explaining these requirements within the framework of the ruler-government agent relationship, this research examined the third letter of Nahj ul-Balagheh using content analysis method and Excel software and analyzed the passages of this letter in order to identify the abundance of organizing and comprehensive themes after a quantitative analysis of the data and, while discovering the hidden aspects of Imam Ali's (AS) words, and explain his behavioral pattern in the face of luxury, worldliness, and moral corruption of the agents. The findings show that the comprehensive themes of this letter are divided into two categories: the ethical requirements of the agent, meaning what the agent is required to observe and maintain the managerial requirements, meaning the orders and commands of the ruler, which can be considered the most central principles governing this letter. Finally, a practical model for analyzing ethical and managerial requirements in the relationship between the ruler and the government officials was developed based on the third letter of Nahj ul-Balagha.
Keywords
Nahj ul-Balagheh
content analysis
managerial requirements
ethical requirements
third letter
Subjects
  • قرآن کریم.
  • ابن‌شهرآشوب (1279ق). مناقب‌آل ‌ابی‌طالب. مصحح: آشتیانی، محمدحسین و رسولی، هاشم. ج 2. قم: علامه.
  • استروس، انسلم و کربیت، جولیت (1391). مبانی پژوهش کیفی فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. ترجمه: ابراهیم افشار. دوم. تهران: نشرنی.
  • بحرانى، ابن‌میثم (1404). شرح نهج‌البلاغه. چ دوم. قم: دفتر نشر الکتاب.
  • بختیاری، عاطفه، دیانی، محمدمهدی و حسینی، سیدحسن (1403). آسیب‌شناسی معنای زندگی توحیدی از منظر نهج‌البلاغه. فصلنامه پژوهشنامه نهج‌البلاغه، 12(45)، 133-156. https://doi.org/10.22084/nahj.2025.29618.3085
  • بیضون، لبیب (1375). تصنیف نهج‌البلاغه. قم: تبلیغات.
  • تمیمی‌آمدی، عبدالواحد بن محمد (1410). غررالحکم و درر الکلم. محقق: مهدی رجایی. دوم. قم: دارالکتاب الاسلامی.
  • جعفر پیشه‌فرد، مصطفی (1386). حکومت علوی و اقدام به اصلاحات اجتماعی، اقتصادی، توسعه. فصلنامه حکومت اسلامی، شماره 18، 56-97.
  • جعفری، محمدتقی (1376). ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  • جوادی‌آملی، عبدالله (1384). تفسیر موضوعی قرآن کریم. ج 11. قم: اسراء.
  • ------------ (1392). تفسیر انسان به انسان. قم: صدرا.
  • حسن‌پور، جمیل و ده‌یادگاری، منوچهر (1388). اخلاق و سیاست از دیدگاه نظریۀ انتقادی. فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، 2(32)، 107-138.
  • حکیمی، محمدرضا و حکیمی، محمد (1380). ترجمه الحیاة. ترجمه: احمد آرام. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
  • دشتی، محمد (1389). ترجمه نهج‌البلاغه. قم: انتشارات اشکذر
  • دلشاد تهرانی، مصطفی (1373). سیره نبوی. ج 3 . چاپ اول. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  • رحمانی، عبدالحکیم (1383). دولت پاسخگو در اسلام. مجله معرفت، ش82، 113-120.
  • رحیمیان محقق، عباس (1380). دنیاشناسی و دنیاگرایی در نهج‌البلاغه(گردآوری شده از آثار جوادی‌آملی). تهران: اسراء.
  • رنجبر، مقصود (1387). اخلاق سیاسی از دیدگاه امام‌علی. پژوهشنامه انقلاب اسلامی، 7(15)، 85-118.
  • شرف‌الدین، حسین (1396). ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن. اول. تهران: سازمان انتشارات فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  • شیخ‌زاده، محمد، فقییی، ابوالحسن، عابدی، حسن، و تسلیمی، محمدسعید (1390). تحلیل مضمون و شبکه ‌مضامین. اندیشه مدیریت راهبردی، 2(10)، 151-198.
  • شیخ‌زاده، محمد و بنی‌اسد، رضا (1399). تحلیل مضمون. مفاهیم، رویکردها و کاربردها، تهران: لوگوس.
  • شیخ صدوق (1980م). الامالی. بیروت: الاعلمی.
  • شیخ‌مفید (1377). دفاع از تشیع: بحثهای کلامی‌ شیخ مفید. ترجمه: خوانساری، محمدبن‌حسین. قم: مومنین.
  • کلینی، محمد بن یعقوب(1407ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  • کوزه کنانى تبریزى، احمدبن عبداللّه (1406). ایقاظ العلماء و تنبیه الامراء. دوم. قم: مکتب الاعلام الاسلامى.
  • لنکرانی، محمدفاضل (1386). آیین کشورداری از دیدگاه امام‌علی‌(ع). قم: نشر فرهنگ.
  • مسعودی، علی‌بن‌حسین (1990). مروج الذهب و معادن الجوهر. دوم. بیروت: دارالعالمی.
  • مطهری، مرتضی (1389). سیری در نهج‌البلاغه. تهران: صدرا.
  • مکارم‌شیرازی، ناصر (1388). پیام امام امیرالمومنین. قم: انتشارات علی‌بن‌ابی‌طالب.
  • الموسوی، السید عباس علی (1418). شرح نهج‌البلاغه. چ 1. بیروت: دارالرسول الاکرم.
  • Attride-Stirling, J. (2001). Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research. Qualitative Research, 1, 385-405. http://dx.doi.org/10.1177/146879410100100307
  •  
Quarterly Journal of Nahj al-Balagha Research
Volume 13, Issue 49
Spring 2025
Pages 33-64